02 aug 2017 | Verhaal

Anders naar je vak kijken

In een acute situatie kijkt het medische team vaak naar de specialist. Die geeft aan wat er moet gebeuren en wanneer. Het lijkt efficiënt, maar onderzoek en praktijk spreken dit tegen. Dat vraagt om een andere kijk op leiderschap, waar in het reguliere onderwijs geen aandacht voor is. Daarom is Alexander Vlaar begonnen met Discipline Overstijgend Onderwijs (DOO). Praktische workshops op het gebied van bijvoorbeeld leiderschap, besluitvorming en onderhandelen.

Vlaar, intensivist op de intensive care voor volwassenen, heeft zelf de INSEAD businessschool gedaan, een internationale managementopleiding in Frankrijk. “Daar is veel meer aandacht voor praktische vaardigheden, zoals leiderschap.” De ervaring die hij daar opdeed, vond hij zinvol en miste hij in het huidige curriculum voor aios (artsen in opleiding tot specialist) en anios (artsen niet in opleiding tot specialist). Samen met enkele collega’s zette hij het DOO in het AMC op.

Mount Everest

Vlaar: “DOO bestaat uit workshops. Op basis van businesscases kijken deelnemers op een andere manier naar situaties.” Vlaar gebruikt de Mount Everest-case uit 1996 in de workshop besluitvorming. “Alle 23 deelnemers aan de tocht naar de top lijken hetzelfde doel te hebben: de top halen. Toch gaat het mis, er overlijden vijf personen tijdens de afdaling. Hoe kon dat gebeuren? Tijdens de tocht moeten de mensen veel besluiten nemen. Maar zij hebben verschillende belangen en zijn bevooroordeeld.”

“In de workshop gebruiken we de Mount Everest-case om inzicht te krijgen in de besluitvorming. We geven de deelnemers een andere bril om naar de case te kijken.” Vlaar merkt dat die ‘nieuwe bril’ logisch is en assistenten zich op dat moment bewust zijn van de vooroordelen. “Zodra we met diezelfde, nieuwe bril naar een medische case kijken, zie je dat opeens allemaal lampjes gaan branden.”

Nieuw inzicht

Een ander onderwerp bij de workshops is leiderschapsstijl, waarbij aan de orde komt welke stijlen er zoal zijn en hoe je daartussen kunt switchen. “Het beeld van ‘traditionele artsen’ is dat zij directief zijn in hun handelen. Zij delen de orders uit en het team volgt. Toch is dat niet altijd de beste manier van leiderschap. Uit onderzoek blijkt dat iedere situatie vraagt om een andere stijl. Bij een heel ervaren team kun je bijvoorbeeld veel beter een coachende rol op je nemen. Dat zorgt voor een betere samenwerking en daarmee een beter resultaat voor de patiënt. Dat inzicht komt normaliter door jarenlange ervaring.”

Tekst: Valérie Hagen