11 aug 2017 | Verhaal

Dwars durven denken

Werken in het AMC, wat betekent dat eigenlijk? Medewerkers vertellen hoe het ‘AMC-gevoel’ zich uit op de werkvloer. Hoogleraar Sjoerd Repping over 'zeggen wat je vindt'.

Sjoerd Repping is hoogleraar Humane Voortplantingsbiologie. Hij werkt sinds 1998 in het AMC.

“Als AMC’ers tegengas krijgen, worden ze dwars. We zijn immers Amsterdammers, denken dat we het beter weten dan de rest. De A van AMC staat voor ‘arrogant’ of ‘anarchistisch’, hoor je vaak. Je kunt dat negatief opvatten, maar voor mij zit er ook een positieve betekenis aan. ‘Arrogant’ betekent voor mij: zeggen wat je vindt, op ieder niveau. En ‘anarchistisch’ vat ik op als: er is ruimte voor mensen die het anders willen. Soms is dat best lastig, maar je moet dwars durven denken.

Nieuwe techniek

Een goed voorbeeld speelde zich enkele jaren geleden af. Wereldwijd waren artsen enthousiast over een nieuwe techniek die pre-implantatie genetische screening, PGS, heet. Daarbij neem je één cel weg van een embryo dat door reageerbuisbevruchting tot stand is gekomen. In die cel kijkt je naar fouten in het aantal chromosomen. De theorie is dat fouten de kans op een succesvolle zwangerschap verminderen. Daarom plaats je de embryo’s met een afwijkend aantal chromosomen niet terug in de baarmoeder.

Deze PGS-techniek zou geschikt zijn voor oudere vrouwen, zodat ze eerder zwanger raken. Maar wij waren niet overtuigd en vonden dat je eerst goed moet onderzoeken of PGS werkt. We dienden een subsidieaanvraag in. Die werd afgewezen omdat het om nog niet bestaande, experimentele zorg ging. Maar de techniek was zo’n hype en wij waren er zo van overtuigd dat onze studie nuttig en noodzakelijk was, dat ons toenmalige hoofd geld vrijmaakte om in de VS te gaan kijken, waar PGS al veel werd toegepast, en om een pilotstudie in het AMC uit te voeren.

Een jaar later vroegen we opnieuw om subsidie. Weer werd die geweigerd omdat al aangetoond zou zijn dat de techniek werkt. Verder onderzoek was niet nodig. Toch gaven we niet op. In onze ‘arrogantie’ wisten we gewoon dat het niet klopte. We stapten naar de Gezondheidsraad en lobbyden bij de overheid voor geld om te onderzoeken of PGS tot meer zwangerschappen leidt. Uiteindelijk kregen we een beurs.

Goed onderbouwen

Als je niet anarchistisch bent, had je het al op vijf momenten opgegeven. Maar: we don’t take no for an answer. Uiteindelijk hebben we met gedegen onderzoek aangetoond dat PGS niet werkt en wereldfaam gemaakt. Zo gaat het bij ons op veel terreinen. We leggen herhaaldelijk uit waarom we vinden dat iets moet gebeuren, hebben niet alleen een grote mond, maar kunnen onze mening goed onderbouwen. Binnen het AMC is er altijd iemand die daarnaar luistert. Mijn voorganger was zo iemand, en ik probeer het ook te doen. De discussie winnen op argumenten. Zoals het hoort.”

Auteur: Irene van Elzakker

Foto: Xander Remkes