23 jan 2017 | Verhaal

In de hersenen. Daar gebeurt 't.

"Ik ben een echte AMC’er. Ik studeerde er vanaf 1986, en ben eigenlijk nooit meer weggegaan.” Rick Schuurman, hoogleraar neurochirugie, is gespecialiseerd in de techniek van diepe hersenstimulatie (DBS, Deep Brain Stimulation). Volgens Schuurman heeft de techniek waarbij een elektrode in de hersenen wordt geplaatst een veelbelovende toekomst.

Op de gang bij de kamer van neurochirurg Schuurman hangen grote platen met handgeschilderde afbeeldingen van neurologische afwijkingen. Een kindje met een open ruggetje, een afbeelding van een hersenvochtlekkage. Het zijn voorlichtingsplaten uit de jaren tachtig, geschilderd door één van Schuurmans voorgangers in een tijd dat er nog geen patiëntenfolders voorhanden waren. De platen worden gekenmerkt door één duidelijk orgaan: de hersenen.

“In de hersenen, daar gebeurt ’t. Het is de zetel van je bewustzijn, van wie je bent. Maar het is ook de aansturing van het hele lichaam”, aldus hoogleraar Schuurman, die onlangs zijn oratie uitsprak. Schuurman is gespecialiseerd in DBS (Deep Brain Stimulation). De techniek wordt toegepast bij mensen met hersenziektes zoals de ziekte van Parkinson en - in het AMC - ook bij mensen met ernstige dwang- en angststoornissen (OCD).”

Bevrijding
“Mijn aanstelling betreft specifiek de functionele neurochirurgie. Daarbij verbeter je het functioneren van de mens bij hersenziekten die we niet kunnen genezen. Parkinson bijvoorbeeld, is ongeneeslijk. Het plaatsen van een elektrode is dus niet curatief – het geneest niets. Maar we proberen de verstoorde functie van de hersenen recht te trekken. Mensen met zo’n elektrode trillen bijvoorbeeld minder.

Al tijdens mijn studie had de neurochirurgie mijn interesse. Het is de combinatie van theorie en techniek, denk ik. Ik heb ook een praktische kant en dat kan ik goed kwijt in de chirurgie. Je leert dit vak heel langzaam. Je mag steeds een stapje meer. Ik ben nu in een stadium dat ik het niet spannend meer vind – het is m’n vak. Maar wonderlijk en bijzonder blijft het iedere keer. Je moet je indenken, als je Parkinson of OCD hebt ben je opgesloten in je ziekte. Bij Parkinson in je lichaam, bij OCD in je angst. DBS bevrijdt je van symptomen. Die ‘bevrijding’ is heel snel. Al binnen een paar maanden zijn er enorme merkbare verbeteringen.”

Bijdragen aan het menszijn
“DBS als vakgebied was voor mij een schot in de roos. Het draait niet alleen om techniek en wetenschap, maar ook om het verbeteren van het menszijn. Ik heb niet de illusie dat ik letterlijk ingrijp op het menszijn, maar door het functioneren van iemand te verbeteren denk ik wel dat ik een bijdrage lever aan wat je mens maakt. Dat doen we overigens met een enorm team van diverse disciplines – het draait allemaal om teamwork.”