19 sep 2017 | Verhaal

Op inspiratiereis voor voet- en enkeloperaties

Drie weken lang mocht orthopedisch chirurg Sjoerd Stufkens op bezoek bij Amerikaanse topinstituten op het gebied van voet- en enkelchirurgie. Hij was een van de vijf gelukkigen – en de allereerste Nederlander – die daarvoor een Traveling Fellowship Award kreeg van de American Orthopaedic Foot & Ankle Society. "Onze afdeling loopt echt mee in de voorhoede."

Met zijn 37 jaar is Stufkens nog een jonkie binnen de voet- en enkelchirurgie, en dus mocht hij meedingen naar een Traveling Fellowship van de American Orthopaedic Foot & Ankle Society. Als eerste Nederlander ooit reisde hij, samen met een internationaal gezelschap van vier andere jonge orthopeden (tot 45 jaar), langs toonaangevende Amerikaanse medische centra. Daar wisselde hij ervaringen uit met vakgenoten. “Ik kon meekijken met wereldberoemde orthopeden op het gebied van voeten en enkels”, zegt Stufkens (helemaal links op de foto). “Soms waren dat oude rotten in het vak met meer dan dertig jaar ervaring, die alles al eens voorbij hebben zien komen. Het was geweldig om van hen te kunnen leren en hun ervaring op te slurpen.”

Intensief en leerzaam

Stufkens bezocht toonaangevende ziekenhuizen in Seattle, Salt Lake City, Las Vegas en het Canadese Vancouver. Daar keek hij mee met operaties en onderzoeken en praatte hij veel met collega-specialisten. “Het ging continu over ons vak. In drie weken tijd hebben we ongeveer vijf jaar aan ervaring opgedaan. Dat was intensief, maar daardoor ook ontzettend leerzaam.”

Met eigen ogen

Tijdens zijn reis deed Stufkens veel inspiratie op voor toekomstig orthopedisch onderzoek in Nederland. “Een bekende orthopeed in Vancouver doet veel ingrepen door middel van minimaal invasieve chirurgie. Dat betekent minder ontstekingen en minder wondproblemen voor patiënten, maar ook minder zicht voor de artsen tijdens de operatie. Ik ben benieuwd wat dat betekent voor de veiligheid en kwaliteit van de zorg. Is minimaal invasieve chirurgie uiteindelijk beter dan onze methoden? Dat zou ik graag uit willen zoeken. Het is in elk geval goed om zo veel verschillende behandelmethoden met eigen ogen te hebben gezien. Hoe meer mogelijkheden je hebt, hoe beter je maatwerk kan leveren. In het AMC willen we precies weten wat het probleem van de patiënt is en hier een individueel behandelplan voor maken.”

Goede naam

Op bezoek bij de Amerikaanse instituten gaf Stufkens ook presentaties over behandelmethoden en onderzoeken in het AMC. “Het was leuk om te merken dat het AMC een goede naam heeft. Onze methoden voor kijkoperaties van de enkel zijn nog steeds toonaangevend. Ik kon vertellen over de jarenlange ervaring van onze kliniek, doordat emeritus-hoogleraar Niek van Dijk aan de wieg stond van dit soort ingrepen. Ook de nieuwe methode van professor Gino Kerkhoffs om een enkel vast te zetten, wekte veel interesse van internationale collega’s.”

Veel ideeën opgedaan

“Een reis als deze prikkelt me om de voet- en enkelorthopedie verder te ontwikkelen”, aldus Stufkens. “Ik heb veel ideeën opgedaan, bijvoorbeeld bij de aanpak van osteochondraal defecten in de enkel. Daarbij is het kraakbeen en het onderliggende bot aangetast. Bij de behandeling zou je gebruik kunnen maken van stamcellen uit de bekkenkam voor de aanmaak van weefsel. Dit soort ideeën moeten we nu omzetten naar concrete onderzoeksplannen.” Daarvoor heeft de chirurg tijdens zijn reis al geschikte samenwerkingspartners gevonden. Niet alleen bij de ziekenhuizen die hij bezocht, maar ook bij zijn vier medereizigers. “Wij komen alle vijf uit universiteitsklinieken, waardoor we makkelijk samen studies op kunnen zetten. Wat dat betreft heeft deze Traveling Fellowship nieuwe deuren geopend. Internationale samenwerking geeft altijd een enorme boost aan nieuwe onderzoeken.”

Niet altijd beter

Belangrijk voor Stufkens is daarbij vooral dat nieuwe behandelmethoden ten goede komen aan de patiënt. “Tijdens mijn reis merkte ik dat we in het AMC een goede balans hebben tussen het uitproberen van nieuwe dingen en het helpen van onze patiënten met bewezen betrouwbare methoden. Ook al is iets nieuws verleidelijk, het is niet altijd beter. Wij zijn gedreven om betere behandelingen te vinden, maar we testen die wel eerst kritisch uit. Het AMC is bij uitstek het ziekenhuis om dit soort onderzoek te verrichten en hier zijn we dan ook volop mee bezig.”

Tekst: Tim van den Berg
Foto’s: Sjoerd Stufkens